МИРЖАЛОЛ КОСИМОВ

Исми-шарифи:	Миржалол Косимов
Туғилган санаси:	1970 йил 17 сентябр
Туғилган жойи:	Тошкент шаҳри
Маълумоти:	Тошкент Давлат жисмоний тарбия олийгохи Тошкент Давлат ҳалқ хужалиги олийгохи
Иш жойи:	"Пахтакор" футбол жамоаси
Турмуш ўртоғи:	Дилором Косимова, уй бёқаси
Фарзандлари:	Миркамол, 12 еш Мохира, 10 еш Миржамол, 8 еш

Копток тепиб, кўча чангитиб юрган ҳар бир узбек боласи унга ўҳшагиси келади. Уни «Ватан ифтихори» дея аташади. Уттиз ешда мамлакат рамзига айланиш– ҳаммагаям насиб этавермайди.

- ҳозир, бир дақиқа. Укол олаяпман. йўқ, ҳаммаси жойида. Уйиндан кейин бироз дам олай дегандим."

Шу алфозда, телефон орқали суҳбатимиз бир соатдан ошик давом этди. Интервюни антика турда, яъни уяли телефон орқали ўтказишимнинг сабаби – Миржалол Косимовни сўнгги вақт бир жойда “ўтказиб” суҳбатлашиб бўлмаяпти. Банд.

- қарамайсизми, эндигина дам олмоқчи эдим. Яна сафарга отланиш керак, олдинда уйин бор.

Узга юртда, узга футбол жамоасида фаолият юритдингиз. Оила ва яқинлардан йироқ бўлиш қийинми?

Узга юртга кетганингда, барибир, бир нимадан воз кечишинг табиий. Шу йўлни, шу касбни танлаган эканман, бунга табиий қарашга ҳаракат қиламан, буни тўғри тушунаман. Нафақат спортчилар, бошқа касб эгалари ҳам, умуман четга чиқиб кетадиганлар, 3-4 кундан сўнг уйни кумсашни бошлайди…қийин. фақат «эртами-кечми қайтаман-ку» деган фикр билан ўзингни-ўзинг овутасан.

Четга чиқганда, албатта, соғинишсиз бўлмайди. Узга юртда уз уйинг, оиланг …ўзимизда «чойхона» деган тушунчалар мавжуд, ҳатто шуни соғинасан (кулади). Очиқ гап! Лекин шукур-ки, мени йўқлигимда аёлим ҳам ота, ҳам она бўлишга ҳаракат қилади. Агар илож бўлса, ярим ёки бир йиллик сафарларга иккала углимни ҳам олиб кетаман. ўғил бола учун ота тарбияси жуда муҳим. Аслида ўғилларим спортга жуда қизиқади. Каттаси футболға қизиқса, кичиги ҳам футбол, ҳам қаратэга қизиқади. Менимча, бола истаганини қилиш керак, катта бўлганда ҳаёт йўлиши танлаши онсонроқ бўлади. Ахир мен ҳам бир пайтлар кўча чангитиб, копток тепиб юрганман. Ич-ичимдан икки углимдан бири мени йўлимни танлашини хохлардим, аммо мажбурламайман.

Саволни ўзига келсак…қийин бўлса ҳам, бошқа касбни ҳаттоки куз олдимга келтиролмайман. Менинг касбим менга икки карра завҚ бағишлайди. Ахир шундай одамлар бор-ки, улар уз касбини севмайди. Менда эса ҳаммаси қизиқишдан бошланиб, энди эса севимли касб бўлиб қолди. Футболдан - аввало ўзим завҚ оламан, футбол орқали оиламни ва болаларимни боқаман, ва албатта, футбол сабабли ишкибозларга завҚ келтираман.

Утган асрнинг 70-чи йиллари - узбек футболи учун «олтин давр» ҳисобланган. Афсонавий «Пахтакор»нинг кучли жамоаси кетма-кет кулга киритган галабалар, томошабинларга лик тула стадионлар…узбек футболи учун мана шундай даврлар яна қайтармикан?

(узоқ муддатли сукут) Нимага кайтмайди?! Худо хохласа, ният қилмоқдамиз. Бизни стадионларимиз фақатгина «Пахтакор» уйнаганда эмас, балки вилоят жамоалари уйнаганда ҳам лик тула бўлишини жудаям истар эдик.

Албатта, хохлар эдик!

(истехзо билан) Лекин реал қарайдиган бўлсак, 70-чи йиллар Иттифок даври эди, у вақтлар «Пахтакор» жамоаси - Ўзбекистоннинг биринчи ракамли жамоаси эди. Республиканинг турли бурчақларидан энг истеъдодли, кучли ва чаккон ўйинчилар мана шу жамоага келиб тўшарди. Албатта, бутун бир Республиканинг ягона сардорига барча футбол ишкибозлари чинакамига ишкибоз эди. Одамлар бошқа вилоятладан эринмасдан келиб, уйинни кўриб кетишарди. Уйинларнинг ўзи қизиқ бўларди!

ҳозир эса Ўзбекистонда ҳар бир вилоят ўзининг жамоасига эга. Фаргонада ўзининг жамоаси, Наманганда ўзиники, Бухоро, Самарканд ва х.к. ҳозир Ўзбекистон чемпионатининг Олий Лигасида 16 жамоа бор ва турган гап-ки, ҳамма уз жамоасининг уйинини кузатади.

Футбол ишкибозлари уйинга гуёки бир спектақлни кўришга келгандайин келишади. ўша спектақл одамларга ёқмаса, кейингисига умуман тушмайди. демоқчиманки, «футбол спектақлимиз» одамларга маъқул келса, урилган голлар чиройли бўлса, комбинациялар юқори махорат билан бажарилса…ўзидан-ўзи матбуот ҳам езади, телевидение ҳам еритади, одамлар гапира бошлайди, футбол ишкибозлари ҳам узаро мулоҳаза қилади. Бунинг учун ҳаракат қилиш керак. 

Спортчи бўлганингиз учун ушбу савол берилмоқда. тўғри овкатланиш бўйича шахсий методикангиз мавжудми?

(жиддий оҳангда) Албатта, овкатланиш – бу жудаям жиддий масала, чунки биз доимо уз вазнимизни назорат қилиб юришимиз керак. 2-3 кило ҳам биз, спортчиларга, ошикчалик қилади.

Мисол учун, (кулимсираб) дўкондан 2-3 кило шакар олдингиз ва 200-300 метр юрдингиз-у, чарчадингиз. Бизларда эса қанча-қанча километр югуришга тўғри келади, 90 дақиқалик уйин ёки машклар вақтида…футбол мухлислари фақат уйинни кўришади, машклардаги югур-югурлар уларга кўринмайди. Айримлар сурашади: «Сизларда Чемпионат март ойида бошланиб, ноябрда тугайди. Колған ойларда эса мазза қилиб дам оларсиз, а?». Аксинча, футболчилар учун энг қийин дамлар айни дёқабр-март ойлари. Нимага? Нимага деганда энг огир ва кора иш мана шу ойларга тўғри келади. Кунига уч маҳалдан машклар. Эрталаб 7дан бир соат, 11ларда яна бир машғулот, 16ларда яна икки соатлик «лимон сиқилгандайин» машклар. Бу жисмонан жуда огир. Ва бундай жадвал билан ҳазм бўладиган овкат емасангиз, умуман югуролмайсиз. Уйиндан беш соат  аввал енгил овкатланиб оламиз – булон, макарон, картошка, товук ёки борщ, истакга қараб. ўша беш соат ичида овкат ҳам ҳазм бўлиб бўлади. Кейин корин очлигидан «коптокни кетидан югурамиз» (кулади). Баъзилар уйиндан аввал эрталабдан овкаланиб олади-да, шу билан кечгача овкатланмай юради. тўғри, жисмонан бу жудаям огир, Лекин организмни ўзи шунга ўрганиб колар экан. Масалан, мен уйиндан олдин тушликгача ухлайман. Уйин куни мени ҳеч ким безовта қилмайди. Мана шундан сўнг тушлик қилиб, уйинга тайерланаман.

Спортчилар нафакага эрта чиқади. Сизда ана шу вақт етиб келганда, нима билан шуғулланишингизни ўйлаб курдингизми?

Албатта, севимли ишинг билан шуғулланмаслик (уф тортиб) қийин. Жуда огир. Айниқса бизда, спортда, фаолият муддати жуда киска. Футболда, агар соғлигингиз яхши бўлса, 37-38 ешгача тўп суришингиз мумкин. У егига эса хохишингиз бўлса ҳам,  соғлигингиз кўтармайди.

Буни ҳаёт деб куйибди. Шу нарсага тайер бўлиш керак. Фурсат етиб келгандагина ўйламай, аввалдан одам ўзини-ўзини тайерлаб келиш керак. Катта спортдан кетгандан сўнг, мураббий бўлишни истардим. 

Тасаввур этинг, икки йўл орасидасиз. Бири - Ўзбекистондаги спортни ривожлантириш сари Сизни юқори лавозимга олиб келиши мумкин, иккинчи йўл эса - хориждаги юқори мавкега эга футбол жамоасида тўп суриш имконини яратади. Кай бир йўлни танлаган бўлардингиз?

Энди буни ҳар хил тушуниш… бу масалани ҳамма ҳар-хил талқин этиши мумкин (ўйланиб).

Мен асли Ўзбекистонда тўғилдим ва мен, албатта, узбек спортини ривожига уз ҳиссамни қўшишим керак. ҳамма гап - қанақа йўл билан қўшишимда?

Мен Россия ёки бошқа давлат жамоасида уйнасам ҳам-ки, паспортим бўйича узбёқман. ўша ерда уйнаганимда мени узбек исми-шарифим билан ва «Ўзбекистонлик» дея эълон қилишади. Араб Амирликларида уйнаганимда, Россияда, Европада, УЕФА ёки Чемпионлар Лигасида иштироқ этганимда спорт шархловчилари, интервю вақтида эса журналистлар Ўзбекистонлик эканлигимни қайта-қайта такрорлайди. Ахир бу узбегимни юзини кўрсатиш-ку!

Эртами-кечми уйинни тугатишимга тўғри келади. Мураббийлик қиларман, балки. ўшанда менинг жаҳон жамоаларида тўп сўрганим жудаям катта фойда келтиради. Тажриба жиҳатдан. Бутун дуне бўйича «легионерлар», яъни бошқа жамоаларда уйнаетганлар жудаям кўп. Бу аввало тажриба алмашишдир. ўйлаб қараса, бутун дуне бўйича футбол ўйнаш услуби ҳар хил. Мен ўша услубларни кўриб, ташки тарафларини ўрганиб чиқмоқчиман. ҳаракатдаги ўйинчи сифатида ҳозир менинг фойдам анча кўпроқ. У ерларда ўйнаб, вақти келганда бу ерга келиб уз тажрибамни қўлласам яхши.

Мени ниятим - катта лавозим эгаллаш эмас, балки соғлигим кўтарса, Ўзбекистон жамоаси билан бирга жаҳон чемпионатининг финал боскичига чиқиш. Бу – ҳозирча амалга ошмаган армон. Агар армоним ўшалмаса, мураббий сифатида бўлса ҳам, барибир, шунга уз ҳиссамни қўшиш.

Миржалол Косимовга берилган саволларга жавоблар

Nargiz - Kelajakda trener, yani murabbiylik qilish niyatingiz bormi? Bo'lganda ham necha yoshdan boshlash mymkin? Chunki o'g'limning sizga, umuman olganda, sizning o'yinlaringizga ishtiyoqi katta.
 

Жавоб - Мен 10 ёшимдан бери, яъни деярли чорак асрдан бери футбол билан шуғулланаман. Доимий йиғинлар, уйинлар ва сафарлар туфайли бошқа касб ўрганишга имкон бўлмаган. Шу боисдан келажакда ҳам футболда колмоқчиман, фақат мураббий ёки менежер сифатида. Неча ёшдан деган саволға эса буни фақат Оллох билади дея оламан. Юксак даражада уйин кўрсатиш имконим бор экан, ўйинчи сифатида фаолиятимни давом эттиравераман. Мабодо соглик муаммоси ёки жисмоний толикиш сезсам ўшанда майдонни футболчи сифатида тарк этаман.

Nomozov Alijon - Men O'zbekiston terma jamoasini oddiy bir futbol muxlisi sifatida 2006 yilgi Jaxon Chempionatida ko'rishni juda hohlayman.Yoshlar o'rtasida BAAda bo'lib o'tgan Jaxon Chempionatida jamoamizni ko'rib juda xursand bo'ldim. Ayniqsa yurtingdan uzoqda bo'lsang (men 17 mart 2003 yildan beri Meksikada Meksika adabiyoti bo'yicha magistraturada o'qiyapman). Savolim quyidagicha: O'zbekiston terma jamoasi Jaxon Chempionatida qatnashishi uchun nima etishmayapti? Tajribali murabbiymi, yoki o'yinchilarimiz hali bunday yuqori saviyali musobaqaga tayyor emasmi? Oldindan javob uchun minnatdorchilik bildiraman.
 

Жавоб - ЖЧ иштироқчисига айланиш учун ҳамма томонлама мукаммал жамоага эга бўлиш лозим. Биринчидан, жаҳон футболидан яхши ҳабардор мураббий, иккинчидан юксак даражада уйин кўрсата оладиган футболчилар. Терма жамоанинг ҳозирги маслаҳатчи-мураббийи, германиялик мутаҳассис Юрген Геденинг бизга анча фойдаси тегиши мумкин. У ҳам жаҳон футболидан яхши ҳабардор, ҳам юртимиз футболини яхши урганди,ҳам ёщларимиз имкониятидан яхши ҳабардор - ёшларимиз айнан унинг раҳбарлигида ЖЧ финал қисмида иштироқ этишди ва энг муҳими Геде бирор клуб билан
богланмаган, яъни барча ўйинчиларга бир хил муносабатда була олади. ўйинчилар савиясига келсак Лўшан, Пашинин, Маминов, Шацких, Гейнрих сингари футболчиларимиз ЖЧ финал қисмида бемалол тўп сура оладилар деб ўйлайман.

Mohira - Mirjalol aka, salom! Oldin, man O'zbekistonda yashagan paytimda uncha futbolga qiziqmas edim, lekin hozir chet davlatda yashaganim uchunmi, bilmaymanu, judayam qiziqishim o'shdi. Shuningdek hohlardimki, O'zbek futboli ham chetda taniqli bo'lishiga. Bunga nima halaqit beryapti deb o'ylaysiz? Sizlarga hozir bo'lib o'tayotgan Osiyo o'yinlarida OMAD tilayman.

Жавоб - Футболимиз дунёга танилиши биринчи навбатда биз, яъни футболчиларга боғлиқ. Агар биз шу йил ёзда Хитойда бўлиб утадиган Осиё чемпионатида муваффақиятли катнашсак, шунингдек ЖЧ-2006 йўлланмасини кулга кирита олсак, футболимиз довруги оламга ёйилади.

Боҳа - Ўзбекистон терма жамоасини қачон жаҳон чемпионатида кўрамиз? Сизнинг
фикрингиз?

Жавоб - Агар биз саралаш тўрнирида 1-уринни кулга киритсак, 2-боскичда имкониятларимиз янада ошади. Чунки бу боскичда барча энг кучли ўйинчиларни тўплаш имконияти мавжуд. Мухлислар билишса керак, бу боскичда гурухда 2-уринни эгаллаган жамоа ҳам ЖЧ-2006га йўлланмани кулга киритади. Бу - мен учун охирги имконият ва муваффақиятли иштироқ учун бутун махоратимни сарфлайман.

                               

Назира Иноятова